Kadir Özkök

Gentoo’nuz açılış sırasında bazı scriptler çalıştırarak, servislerin çalışır hale gelmesini sağlıyor. Açılışta ne kadar çok script kullanıyorsanız, makinanızın açılma süresi o kadar artacaktır. Bu scriptlerin aynı anda işletilmesi ve kullanmadıklarınızın açılıştan silinmesi makinanızın daha hızlı açılmasını sağlayacaktır.

/etc/conf.d/rc dosyasının içinde bulunan RC_PARALLEL_STARTUP değişkenine true değeri atarsanız, bu scriptlerin aynı anda işletilmesini sağlarsınız.

Boot seviyesindeki scriptleri aşağıdaki komutlardan biri ile görülebilinir. Boot seviyesinden script silmeniz, ne yaptığınızı bilmiyorsanız tavsiye edilmez…

• rc-status boot
• eselect rc list boot

Default seviyedeki scriptler aşağıdaki komutlardan biri ile görülebilinir.

• rc-status default
  
• eselect rc list default

Kullanmadığınız servisleri kapatmak için aşağıdaki komutlardan birini kullanabilirsiniz.

• rc-update del servis_adi
• eselect rc delete servis_adi

Bunların dışında kernel’inizi derlerken kullanmadığınız özellikleri kapatmanız da açılış süresini etkiliyecektir. Ayrıca sırf hız için hazırlanmış eINIT veya initng gibi init sistemlerinden birini de kullanabilirsiniz. Ama bunlar deneme amaçlı olduğu için önemi yüksek olan makinalara kurmayın…

KBlogger adındaki küçük ama harika bir program ile blogunuza giriş bile yapmadan yazılarınızı masaüstünüzden yazabilir, yayınlayabilirsiniz. Peki nasıl kullanılır bu KBlogger? Birkaç kısa ayarlama ve sonrasında KBlogger ile masaüstünden yayın yapabilir hale geleceksiniz. Öncelikle KBlogger paketini makinanıza kurmanız gerekecek. Gentoo için aşağıda kurulum şekli gösterilmiştir.

• emerge -uav kde-misc/kblogger

Paketin kurulumu tamamlandıktan sonra, panele sağ tıklayarak “Add Applet to Panel” deyip, karşımıza gelen Applet’lerden KBlogger’ı seçip, panele ekliyoruz.

Panelinize küçük bir “Blog” butonunun eklendiğini göreceksiniz. Yazmaya başlamadan önce yapmamız gereken tek şey, KBlogger’ı kendi blogumuzu tanıyacak şekilde ayarlamak. Bunun için panele eklenen butona sağ tıklayarak “Configure Kblogger” şeçeneğini seçiyoruz. Karşısınıza gelen pencerede kullanıcı adınızı, şifrenizi, blog adresinizi ve api değerlerini dolduracaksınız. Burda dikkat etmeniz gereken nokta Blog adresinizin WordPress için http://blogadresiniz.wordpress.com/xmlrpc.php şeklinde olması ve API olarak da MetaWeblog API seçmelisiniz.

Ayarlamaları yaptıktan sonra, “Get the blog Ids from the blog” butonuna tıklayarak kalan kısmı programın halletmesini bekliyoruz. “Blog’s ids retrieved with success” mesajını aldığımızda bilin ki KBlogger artık kullanmaya hazır.

Panelinizdeki blog butonunu bir kez sol tıklayın ve yazmaya başlayın. Yazarken KBlogger’ın zengin metin editörünü kullanabilir ya da HTML kodları ile uğraşmayı seviyorsanız biçimlendirmenizi kodları kullanarak da yapabilirsiniz. Yazının yer alacağı kategoriyi de seçtikten sonra Send tuşuna basarak yazınızı gönderebilir ve yayına alabilirsiniz.

Güle güle kullanın…

Ccache derlemiş modülleriniz tutulduğu bir önbellek. Yeni bir derleme yaptığınızda, derleme sonucu bu önbellekten karşılanabiliyorsa derleme sonucunu 5-10 kat hızlı almanız mümkün… Yalnız bu önbelleğe ilk defa kayıt biraz yavaş olabilir, sonuç sonraki derlemelerde etkisini gösterecektir.

Normalde ccache’i kurduğunuzda ve /etc/make.conf dosyasının içinde bu özelliği aktif hale getirdiğinizde ccache’in çalışması gerekir. Herhangi birşey derlediğinizde aşağıdaki komutla ccache istatistiklerine güncellenip güncellenmediğine bakın. Eğer güncellenmiyorsa cache’i elle ayarlamanız gerekecek.

İstatistiklere bakmak için:

• CCACHE_DIR=”/var/tmp/ccache” ccache -s

Elle ayarlama:

• Portage’ın son versiyonunu kullandığınızdan emin olun.
• Emerge -av ccache ile kurulumu yapın.
• make.conf dosyasındaki CHOST değerinizi emerge –info | grep CHOST komutu ile bulun
• ccache-config –install-links CHOST-DEĞERİNİ-BURAYA-YAZIN

/etc/make.conf dosyasına eklenmesi gereken satırlar:

• FEATURES=”ccache”
• CCACHE_DIR=”/var/tmp/ccache”
• CCACHE_SIZE=”2G”

Daha önceden make.conf’a eklediğiniz herhangi bir özellik varsa ccache’i FEATURES kısmına boşluk bırakarak ekleyin.

CCACHE_DIR değişkeni önbelleğin nerede tutulacağını belirtir. Eğer DistCC özelliğiniz aktif ise, her iki özellikten de olabildiğince yararlanmak için ccache’i DistCC’den önce yazın.

CCACHE_SIZE değeri önbelleğin en çok ne kadar değer almasını istediğinizi belirtir. Bu değeri ccache -M 2G komutu ile de ayarlamanız mümkün. Ama make.conf dosyasının içindeki değer her zaman elle ayarladığınız değeri değiştirir. Hangisini kullanacağınız size kalmış…

Güle güle kullanın…

Gentoo’da birden çok paket kurmak istediğinizde, biri compile edilirken diğerlerini arka planda indirmek mümkün. Bu da tabii derleme süreleri üstünde azaltıcı etki yapmakta… Bu özelliği kullanabilmek için /etc/make.conf dosyanızın içine aşağıdaki satırı ekleyin.

• FEATURES=”parallel-fetch”

Eğer portage ağacını root olarak kullanıyorsanız güvenliğinizi biraz daha artırmak için userfetch özelliğini da ekleyebilirsiniz. Bu portage’ın paket indirirken root yetkilerini bırakmasını sağlayacaktır.

• FEATURES=”parallel-fetch userfetch”

Gentoo’da kaynak kod kullanmanın avantajlarından biri deltup… Normalde başka bir dağıtımda daha önce kurduğunuz bir paketin yeni versiyonu çıksa bütün binary paketi tekrar indirmek zorundasınız, fakat Gentoo’da böyle bir zorunluluk yok…

Bir paketin yeni bir versiyonu çıktığında, eski vesiyonundaki kaynak kodla, yeni versiyonunda kaynak kodun farkları indiriliyor sadece. Eski versiyon ile fark dosyası birleştirilince yeni versiyon elde ediliyor. Bu da size internet kullanımından %90′ları aşan bir tasarruf sağlıyor. Özellikle sınırlı internet kullananlar için güzel bir özellik.

Deltup’ı Gentoo’unuz da kullanmak için aşağıdakileri adımları izlemeniz yeterli…

x86 mimarisi kullanıyorsanız ki genelde öyle oluyor, deltup x86 mimarileri için maskelenmiş olduğu için kuruluma geçmeden önce bu maskeleri kaldırmamız gerekiyor. Bunun için aşağıdaki komutları çalıştırmanız yeterli.

• echo “app-portage/deltup ~x86″ >> /etc/portage/package.keywords
• echo “dev-util/bdelta ~x86″ >> /etc/portage/package.keywords
• echo “app-portage/getdelta ~x86″ >> /etc/portage/package.keywords

Daha sonra deltup’ı kurmak için aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz. Bu otomatik olarak yukarıdaki üç paketi de kuracaktır.

• emerge getdelta

Son işlem olarak /etx/make.conf dosyasına aşağıdaki satırı eklememiz gerekiyor.

• FETCHCOMMAND=”/usr/bin/getdelta.sh \${URI}”

Güle güle kullanın…

Benim gibi yeni Gentoo kullanmaya başlayanlara kurulum için tavsiyem Live-CD kullanarak kurulum yapmaları. Live-CD’den kurmak en iyi çözüm değil belki, ama daha kolay… Gentoo’nun Handbook‘unu sırayla takip edip, minimal CD’den kurmak da bir tercih olabilir. Hem Gentoo’nun yapısını anlamanıza yardımcı olacaktır. Seçim sizin… Handbook’un Türkçe versiyonu da var ama güncel olmayabilir.

Neyse Live-CD’yı boot etmek zor bir şey değil.. Makinanıza CD’yi takıp restart atmak yeterli olacaktır. Tabii bios’ta CD’den ön yükleme kapalı değilse.. Live-CD Gentoo’nuzu ayağa kaldırdıktan sonra otomatik login olacaktır, ve karşınıza masaüstünüz gelecek. Burda iki tane kurulum yöntemi göreceksiniz. Biri GTK arayüzü’den mouse ile tıklayarak, diğeri de command-line’dan klavyenizi kullanarak. İkisi de kolay, istediğinizi tercih edebilirsiniz.

Live-CD’nin 2008 versiyonunu kullanmanızı tavsiye ederim, hem daha az adım var, hem de eskiye oranla daha az hata veriyor. Kurulumu başlattığınızda kurulum modu seçeceksiniz, Advanced olarak seçmeniz iyi olacaktır.

Sizden sonra partition ayarlamanız istenecektir. Mümkünse en az 20GB ext3 partition linux için, 512 MB ext3 partition da linux swap alanı için ayarlamaya çalışın. Bundan çok daha az değerlerle de linux çalışır ama böyle bir miktar daha iyi olacaktır. Burda Clear partitions veya recommended layout seceneklerini kullanmayın, yoksa var olan işletim sistemleriniz silinir. Elinizle ayarlamanız sizin avantajınıza olacaktır.

Sonra sizden NFS (Network File System) kullanıp kullanmayacağınız sorulacak, genelde çoğu kimse evinde bunu kullanmıyordur, bunu geçebilirsiniz.

Eger 2008 Live-CD kullanıyorsanız, bu adımdan sonra hemen kuruluma geçecektir. Daha eski bir versiyon kullanıyorsanız, sorulan sorularda hep default değeri veya soldaki açıklamalardaki önerilen değerleri seçin.

2008 Live-CD işlemini bitirince size extra paket kurup kurmak istemediğinizi soracaktır. Genelde bu paket kurulumu sırasında çıkacak bir hata kurulumu da etkilediği için bu ekstra paketleri, sistemi boot ettikten sonra elinizle yapmanızı tavsiye ederim.

Sonra sizden son bir kaç ayar yapmanız istenecek.

Başlangıçta hangi servisler çalışsın penceresinde, uzaktan makinanıza bağlanma isteği duyarsanız ssh’ı tıklayın. Eğer ekstra paketlerden herhangi bir masaüstü ve Xorg-X11 paketini kurduysanız xdm’i de seçmeniz tavsiye edilir.

Daha sonra keyboard layout (türkçe için trq), graphical display manager (xdm), default editor (nano) gibi özellikler seçmeniz istenecek. Parantez içinde yazdıklarım benim seçtiklerim, sizde kendi isteğinize göre seçebilirsiniz.

Sonra günlük kullanım için kullanıcı eklemeniz istenecektir. Burda kullanıcı adı, şifre ve hangi kullanıcı gruplarına üye olacağınızı eklemeniz yeterli, diğer seçeneklerin default değerleri yeterli olacaktır. Kullanıcı gruplarında solda açıklananların portage hariç hepsini eklemenizi tavsiye ederim. Portage ağacını düzenleme yetkisinin sadece root’da olması daha iyi, program kurarken su veya sudo ile işinizi görebilirsiniz…

Ve bundan sonra kurulumun bitmiş olması lazım. Makinanıza restart atıp, CD’yi çıkardıktan sonra tabii, Gentoo boot ekranını görebilirsiniz. Eğer makinanızda windows’unuz kurulu idiyse, windows seçeneğini hemen göremeyeceksiniz. Ama merak etmeyin, bu windows’unuz silindiği anlamına gelmez. Gentoo’yu ayağa kaldırdıktan sonra /boot/grub/grub.conf dosyasının içine /boot/grup/grup.conf.example dosyasının içinde olduğu gibi windows sekmesi ekleyin. Burda önemli olan tek şey window’sunuzun hangi partitionda kurulu olduğunu bilmektir. Mesela /dev/sda1 de kurulu ise root komutunun yanında (hd0,0) kullanmanız gerekecek, sda’nın yanındaki değerin bir eksiği yani..

Artık gentoo’yu kullanabilirsiniz, daha sonra kurulumdan sonra yaptığım işlemler hakkında da tek tek yazı yazmayı düşünüyorum.

Şimdilik hoşçakalın…